Brabantse heuvels: klein in aantal, groot in karakter

Gepubliceerd op 6 juli 2026 om 22:29

Brabantse heuvels: klein in aantal, groot in karakter

Noord-Brabant behoort niet tot de meest heuvelachtige provincies van Nederland. Wie denkt aan hoogteverschillen, komt al snel uit in Limburg of op de Veluwe. Toch heeft ook Brabant verrassende heuvels, ieder met een eigen verhaal.

Tijdens mijn inventarisatie, waarbij ik onder meer gebruikmaak van OpenStreetMap, Google Maps en het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN), dook opnieuw een bijzondere heuvel op: de Bavelse Berg. Deze voormalige afvalberg bij Breda bereikt een hoogte van 26 meter NAP en heeft tegenwoordig een heel andere bestemming gekregen. Op de afgedekte stortplaats ligt inmiddels een van de grootste zonneparken van Nederland, waarmee de heuvel een mooi voorbeeld is van hoe oude stortlocaties een duurzame nieuwe functie kunnen krijgen.

De hoogste natuurlijke heuvel van Noord-Brabant ligt bij het Venakkerbos, op de grens met België. Met een hoogte van 46 meter NAP is het misschien geen bergreus, maar wel een fraaie plek om te wandelen. Vanuit België heb ik hiervoor een route uitgezet. De hoogste kunstmatige heuvel van de provincie is het Dak van Brabant, dat met ongeveer 63 meter NAP boven het landschap uitsteekt.

Hoewel Brabant minder heuvels telt dan provincies als Gelderland en Limburg, heeft iedere heuvel zijn eigen identiteit. Juist die afwisseling maakt het ontdekken zo leuk: van eeuwenoude zandkoppen en bosheuvels tot voormalige afvalbergen die zijn uitgegroeid tot nieuwe landschapselementen.

Inmiddels staan alle Brabantse heuvels op de kaart van Vergetenkilometers.nl. Bij de meeste heuvels vind je een eigen pagina met achtergrondinformatie en – waar mogelijk – een wandel-, hardloop- of fietsroute. Iedere provincie heeft op de overzichtskaart een eigen kleur, gebaseerd op de kleuren van de provincies op de Nederlandkaart van Wikipedia. Langzaam maar zeker ontstaat zo een steeds kleurrijker overzicht van de Nederlandse heuvels – een project dat met iedere nieuwe ontdekking verder groeit.